-
Odwrócona hipoteka - założenia projektu
11.05.2010Ministerstwo Finansów opublikowało założenia do ustawy o odwróconej hipotece (ang: reverse mortgage) mającej wejść w życie w I kwartale przyszłego roku. Jednym z głównych założeń Ministerstwa ma być ograniczenie możliwości udzielania tego typu kredytów wyłącznie do instytucji podlegających nadzorowi finansowemu.
Odwrócona hipoteka jest kredytem skierowanym do osób w wieku emerytalnym, które są właścicielami , użytkownikami wieczystymi nieruchomości . Jak sama nazwa wskazuje, jest to rozwiązanie 'odwrotne' do klasycznej hipoteki. Kredyt ten polega na tym, że bank lub towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaca kredytobiorcy przyznaną kwotę kredytu w ratach miesięcznych, kwartalnych lub jednorazowo w zamian za zrzeczenie się po swojej śmierci praw do nieruchomości. Pieniądze można przeznaczać na dowolny cel, a przy podpisywaniu umowy nie trzeba wykazywać się zdolnością kredytową. Kwota kredytu wolna będzie od podatku.
Projekt ustawy zawiera niewiele konkretów, raczej określa czym odwrócona hipoteka w Polsce będzie. Produkt ma być przeznaczony dla osób w wieku powyżej 60 lat i posiadających nieruchomość.
Projekt ustawy zabezpiecza spadkobierców przed przejęciem jej przez bank za bezcen po śmierci kredytobiorcy, w krótkim czasie po uruchomieniu środków. Przewiduje bowiem, że prawni spadkobiercy zmarłego będą mieli pół roku na ewentualne spłacenie kredytu. Bank będzie miał obowiązek poinformowania ich o takiej możliwości za pośrednictwem ogłoszenia w prasie oraz swojej strony internetowej. Jeśli w założonym okresie spadkobiercy nie spłacą kredytu, nieruchomość stanie się własnością banku. Nieruchomość zastawiona pod kredyt cały czas pozostaje własnością kredytobiorcy.
Instytucja finansowa wymagać będzie, by stan techniczny nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu nie pogorszył się w czasie trwania umowy. Umowa zobowiąże kredytobiorcę do dokonywania bieżących napraw i konserwacji nieruchomości, opłacania wszelkich opłat związanych z użytkowaniem nieruchomości. Na nieruchomości ustanowiona zostaje hipoteka na rzecz instytucji kredytującej.
Projekt ustawy przewiduje również, że umowę odwróconej hipoteki podpisać będą mogły nie tylko osoby samotne, ale także małżonkowie będący współwłaścicielami nieruchomości . Śmierć jednej z osób nie spowoduje jej rozwiązania, ani zmiany wysokości wypłacanych środków. Umowa wygasa dopiero po śmierci obu małżonków.
Środkami pozyskanymi z kredytu będzie można spłacić zadłużenie hipoteczne obciążające nieruchomość - wówczas kredytobiorca zostanie zobowiązany do spłaty zadłużenia.
Odwrócona hipoteka popularna jest w wielu krajach. Rozwiązanie takie posiada dziesięć krajów Unii Europejskiej. Jest ono bardzo popularne również w Stanach Zjednoczonych, gdzie jak do tej pory skorzystało z niej około czterysta tysięcy osób . Polska dołączy tym samym do krajów, w których odwrócona hipoteka z powodzeniem funkcjonuje od lat.
Szczegółowe założenia dotyczących odwróconej hipoteki pozostawiono w dyspozycji banków przygotowujących rynkową ofertę. Będą one mogły decydować nie tylko o zasadach kalkulacji oraz formie wypłaty kredytu, ale i o sposobie weryfikacji wartości nieruchomości.